Menu
Hoogsensitiviteit / Lifestyle

Wat is Hoogsensitiviteit?

Een paar maanden geleden ben ik er achter gekomen dat ik hoogsensitief ben en inmiddels zijn er veel spreekwoordelijke kwartjes gevallen. Kennis over hoogsensitiviteit helpt mij begrijpen hoe ik in elkaar steek. Ik leer steeds meer over waarom ik mij soms op een bepaalde manier gedraag, maar ook hoe het kan dat ik mij soms zo voel als ik mij voel. Inmiddels zie ik mijn hoogsensitiviteit als een neutrale eigenschap. Hoogsensitiviteit kan mij heel veel brengen, maar het kan mij soms ook ontzettend in de weg zitten. Het is iets wat ik ben en ik moet hier mee leren omgaan, net als met alle andere eigenschappen die ik bezit.

Ondanks dat ik inmiddels best wel wat hoogsensitieve verhalen heb om te delen wil ik in dit artikel graag de basis van hoogsensitiviteit uitleggen. Dit doe ik aan de hand van het begrip DOES van Elaine Aron. Volgens Elaine Aron zijn er vier kerneigenschappen die hoogsensitiviteit beschrijven. Aron is ook wel de grondlegger van hoogsensitiviteit te noemen en heeft veel onderzoek gedaan naar deze eigenschap, maar ook veel kennis vastgelegd in boeken. Het grootste gedeelte van de kennis die ik momenteel heb over hoogsensitiviteit komt van haar boek: Hoogsensitieve Personen. Mocht je meer willen weten over DOES, of over hoogsensitiviteit, dan kan ik dit boek heel erg aanraden als basis. Als je na het lezen van dit artikel nou benieuwd bent of je zelf ook hoogsensitief bent, dan kan dat met een korte zelftest! Elaine Aron heeft namelijk op haar website deze test staan, die een inschatting maakt over of jij een hoogsensitief persoon (HSP) bent.

DOES

Dan nu verder over DOES. Zoals ik eerder al noemde, staat DOES voor vier hoogsensitieve eigenschappen. Onthoud, dit is de onderliggende basis, voor ieder persoon kunnen deze eigenschappen op een andere manier tot uiting komen en gedrag op verschillende manieren beïnvloeden. Hier zou je een heel leuk en interessant nature en nurture debat over kunnen hebben, maar dat schiet voorbij aan het doel van dit artikel, namelijk aan jou de basis van hoogsensitiviteit uitleggen. Tijd om daar maar eens mee te beginnen!

Diepe Verwerking

Onderzoek heeft aangetoond dat bij HSP’s de gebieden in de hersenen die worden geassocieerd met diepere informatieverwerking intensiever worden gebruikt tijdens opdrachten waarbij proefpersonen moesten letten op subtiliteiten. Elaine Aron stelt dan ook dat HSP’s de informatie die zij binnen krijgen meer en dieper verwerken. In praktijk zou dit inhouden dat HSP’s wat zij zien en meemaken koppelen aan eerdere vergelijkbare ervaringen. Dit is een onbewust een automatisch proces. Hoogsensitiviteit is dan ook een eigenschap die je bezit vanaf je geboorte. Het is niet iets dat je aanleert, maar het zit in je genen. Er is dus een grote kans dat hoogsensitiviteit in je familie zit, net zoals bijvoorbeeld een bepaalde oogkleur in je familie zit.

Overprikkeling

Overprikkeling zal menig HSP ook niet vreemd zijn. HSP’s verwerken de input die ze krijgen bijvoorbeeld al dieper en merken de details en hun omgeving goed op. Daarnaast hebben ze vaak ook een rijke belevingswereld. Het is dan ook niet heel gek, dat HSP’s in stimulerende omgevingen, of langdurende situaties sneller uitgeput raken dan een gemiddeld persoon. Zij doen namelijk meer indrukken op. Wel even een side note: iedereen kan overprikkeld raken, maar HSP’s raken gemiddeld gezien sneller overprikkeld, omdat zij meer gestimuleerd wordend door hun omgeving en hun innerlijke belevingswereld.

Emotionele Reactiviteit en Empathie

Verder is uit onderzoek gebeleken dat HSP’s sterker reageren op positieve en negatieve ervaringen (en dan het aller sterkst op de positieve ervaringen). Dit heeft als gevolg dat HSP’s zich soms overspoeld kunnen voelen door hun emoties en deze ook heftig ervaren. Hier komt die rijke innerlijke belevingswereld weer terug.

Naast emotionele reactiviteit zijn veel HSP’s ook erg empathisch. HSP’s vertonen namelijk meer hersenactiviteit als zij emoties bij anderen waarnemen. Daarnaast is ook gebleken dat HSP’s meer activiteit vertonen in hun spiegel neuronen als zij deze emoties waarnemen. De spiegel neuronen helpen ons in combinatie met andere hersengebieden de bedoeling en gevoelens van andere mensen in te schatten, verder zijn deze neuronen ook deels verantwoordelijk voor om empathie te voelen.

Leuk kennis feitje: uit onderzoek is gebleken dat emoties een rol spelen bij leren. Door emoties te voelen onthouden mensen gebeurtenissen beter en kunnen zij hier vervolgens weer meer voor leren. Ook zorgen emoties ervoor dat mensen soms meer motivatie voelen om te leren, waardoor het leerproces soepeler zal verlopen.

Sensibel Zijn voor Subtiliteiten

Tot slot zijn HSP’s er sensibel voor subtiliteiten. Zij zullen sneller kleine dingen dan anderen opmerken. Dit kwam al eventjes aan bod bij de overprikkeling. Dit sensibel zijn voor subtiliteiten zorgt ervoor dat HSP’s meer prikkels zullen opvangen uit hun omgeving. Elaine Aron schrijft dat HSP’s waarschijnlijk zo sensibel zijn voor subtiliteiten, doordat zij gebeurtenissen dieper verwerken. Hierdoor zouden de kleine minder belangrijk dingen vaker opvallen. Belangrijk om te weten is dat dit dus niet ligt aan fantastische zintuigen.

DOES en de HSP

In haar boek benadrukt Elain Aron dat DOES een algemene richtlijn is. HSP’s zullen zich niet altijd gedragen volgens deze kenmerken en kunnen in situaties ook compleet voorbij gaan aan al die subtiliteiten. Iedereen is anders, elke HSP is anders en bij iedereen zullen deze kenmerken in verschillende situaties anders tot uiting komen.

Mijn Ervaring met Hoogsensitiviteit

Naast deze korte uitleg over wat hoogsensitiviteit deels inhoud, zou ik ook graag wat willen vertellen over mijn eigen ervaring met hoogsensitiviteit en hoe ik het begon op te merken. Het aller grootste ding voor mij is dat ik altijd koste wat het kost wil voorkomen dat ik een ander een negatief gevoel bezorg. Verder merk ik dat ik vaak overprikkeld ben. Zo heb ik mijn vriend tijdens het schrijven van mijn these nogal eens boos toegesnauwd. Het was te veel voor mij op dat soort momenten. Hiernaast merk ik ook dat ik in grote groepen naar de achtergrond toe ga als ik een drukke dag heb gehad, of al een tijdje mijn best heb gedaan om deel te nemen aan het gesprek. Tot slot, voelde ik mij best vaak anders. Als kind reageerde ik gevoeliger op dingen en merk ik nog steeds dat negatieve emoties mij heel erg sterk kunnen beïnvloeden. Sterker dan zou moeten.

Dit klinkt allemaal best wel als iets wat iedereen kan overkomen en dat is eigenlijk ook juist het punt, het kan ook iedereen overkomen. HSP’s zullen het in vergelijking met andere mensen sneller meemaken. Zij moeten er dus extra alert op zijn en eventueel vaker rust nemen, om weer op te laden van alle stimuli.

Heb jij al eens van hoogsensitiviteit gehoord, of ben je zelf hoogsensitief? Let me know! Ik ben super benieuwd naar jouw ervaring.

No Comments

    Leave a Reply

    Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.